การวิเคราะห์ปัญหาเชิงระบบ

              การวิจัยในชั้นเรียนเกิดจากสภาพปัจจุบัน หรือสภาพแวดล้อม ในการปฏิบัติงานของครู เช่น สภาพการจัดการเรียนการสอน การใช้สื่อประกอบการสอนของครู วิธีการสอนของครู รวมทั้งเป้าหมาย นโยบายของการจัดการเรียนการสอนของครู และโรงเรียนด้วย นอกจากนี้อาจมาจากข้อสงสัยของครู การพัฒนานวัตกรรมใหม่ๆ เพื่อพัฒนาการจัดการเรียนการสอน และตราบใดที่ครูยังไม่หยุดปฏิบัติการสอนหรือหยุดการเรียนรู้ ข้อสงสัยและปัญหาก็ยังคงมีอยู่อย่างไม่สิ้นสุด

ลักษณะของปัญหา

              ปัญหา หมายถึง ความแตกต่างระหว่างสิ่งที่คาดหวัง กับสิ่งที่เป็นอยู่ในปัจจุบัน หรืออาจพูดอีกนัยว่า เป็นสภาพความไ่ม่สอดคล้องกันระหว่างสภาพที่เกิดขึ้นกับสภาพที่ควรจะเป็น

              ปัญหาที่พบอยู่ในการปฏิบัติงานของครูทั่วไป แบ่งออกได้ ดังนี้

                        1. ปัญหาที่ต้องการแก้ไข เป็นปัญหาี่ต้องการมีการดำเนินการแก้ไข หรือแก้ปัญหาโดยเร่งด่วน เช่น ผลการเรียนนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 โรงเรียนบ้านช่องตะเคียนต่ำกว่าเป้าหมายที่กำหนดไว้ หากมีผลต่างของนักเรียนยิ่งมาก แสดงว่ามีปัญหามาก

pic1

                       2. ปัญหาที่ต้องป้องกัน เป็นปัญหาที่ต้องการการป้องกันเพื่อไม่ให้เกิดสภาพของปัญหาเกิดขึ้น เช่น โรงเรียนวัดโพธิ์แทนพิจารณาผลการเรียนของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น ย้อนหลังไป 3 ปีการศึกษา พบว่ามีแนวโน้มของผลการเรียนลดลงเรื่อยๆ จนถึงปัจจุบัน แต่ยังไม่ต่ำลงถึงเป้าหมายที่กำหนดไว้ แต่คาดว่าต้องลดต่ำกว่าเป้าหมายถ้าหากไม่มีการแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้นนี้

pic2

                       3. ปัญหาที่ต้องพัฒนา เป็นปัญหาที่ไม่มีความแตกต่างระหว่างเป้าหมายกับสภาพจริงไม่แตกต่างกันมากนัก แต่มีความต้องการที่พัฒนาหรือยกระดับความแตกต่างนั้น เช่น ผลการเรียนวิชาคณิตศาสตร์ของโรงเรียนวัดเข็มทองปัจจุบันไม่ต่างกับเป้าหมายมากนัก แต่ครูต้องการยกระดับผลการเรียนให้สูงขึ้นอีก จึงกำหนดเป้าหมายให้สูงขึ้นอีกเพื่อพัฒนาผลการเรียนของนักเรียนให้สูงขึ้นเรื่อยๆ

pic3

สาเหตุของปัญหา

              1. ปัจจัย คือ สภาพพื้นฐานในการเรียนการสอนที่เป็นจริง หรือสิ่งต่างๆ ที่ส่งเข้าไปให้มีผลต่อการจัดการเรียนการสอน ซึ่งเกิดความเกี่ยวข้องกับนักเรียนเอง ครูผู้สอน และบริบทแวดล้อมอื่นๆ ก็ได้ หากสภาพพื้นฐานในการเรียนการสอนที่เป็นจริงไม่เป็นไปตามปัจจัยพื้นฐานที่ควรจะเป็นแล้ว จะก่อให้เกิดปัญหาในระดับปัจจัยได้ เช่น สื่อ อุปกรณ์การเรียน สถานที่ ความรู้ของครู เวลาเรียน ฯลฯ

              2. กระบวนการ คือ สภาพการจัดการดำเนินการเรียนการสอนให้เป็นไปตามเป้าหมายที่กำหนดไว้ อาจเป็นแนวการสอน วิธีการสอนหรือเทคนิควิธีการสอนของครูหากไม่สามารถดำเนินการจัดการให้บรรลุตามแนวการสอน วิธีการสอนหรือเทคนิควิธีแล้วก็จะก่อให้เกิดปัญหาในระดับกระบวนการ

              3. ผลผลิต คือ ผลสำเร็จภายหลังเมื่อเสร็จสิ้นการจัดการ หรืออีกนัยหนึ่ง คือ คุณภาพนักเรียน โดยคาดหวังให้นักเรียนมีคุณลักษณะต่างๆ เกิดขึ้นในตัวนักเรียนหากไม่เป็นตามที่คาดหวังของคุณลักษณะต่างๆ แสดงถึงว่าเกิดปัญหาในระดับนี้แล้ว

ตัวอย่าง : ครูดวงพรพบว่านักเรียนชั้น ป.4 มีผลต่อการเรียนด้านสะกดคำต่ำกว่าเกณฑ์ ซึ่งวิเคราะห์ได้ดังนี้

pic4

การวิเคราะห์ปัญหา

         ปัญหาหรือข้อสงสัยที่เกิดขึ้นกับการปฏิบัติหน้าที่ของครูผู้สอนจะเป็นปัญหาหรือข้อสงสัยอย่างกว้างๆ เหมือนกับคนหนุ่มสาวที่จะตัดสินในเลือกคู่ครอง ก็มักจะมองในส่วนกว้างๆของคนรัก แต่เมื่อต้องตัดสินใจเลือกเพียงคนเดียวก็จะเริ่มพิจารณาให้แคบลงจนกระทั่งได้คนรักเพียงคนเดียวเท่านั้น เช่นเดียวกันกับปัญหาหรือข้อสงสัยของครูก็ต้องทำให้ปัญหาหรือข้อสงสัยนั้นแคบลงมา จนเป็นปัญหาหรือข้อสงสัยที่สำคัญ หรือเร่งด่วนเพียงเรื่องเดียวที่เป็นปัญหาแท้จริง ซึ่งปัญหาที่พบในการจัดการเรียนการสอนครูไม่สามารถนำปัญหาทั้งหมดมาแก้ไข หรือพัฒนาทั้งหมดได้

          การที่จะเลือกปัญหาใดมาปรับปรุงแก้ไขก่อนหรือหลังนั้น ต้องพิจารณาจากความสำคัญ ความร้ายแรง ความบ่อยของปัญหานั้นมากน้อยเพียงใด กระทบกับนักเรียนมากน้อยเพียงใด ปัญหามีความสำคัญอย่างไร เช่น นักเรียนไม่สามารถอ่านหนังสือได้และมีผลส่งให้กับการเรียนในวิชาอื่นๆ ตามมาด้วย ปัญหานี้จึงควรได้รับการแก้ไขก่อน เนื่องจากหากปล่อยไว้จะกระทบและสร้างความเสียหายต่อการเรียนต่อไปได้

วิเคราะห์ปัญหาเชิงระบบ

          1.  ปัจจัย  หมายถึง  วัสดุ  สื่อ  อุปกรณ์  สถานที่  สภาพแวดล้อม  เวลา  บุคลากร  และทรัพยากรอื่น ๆ  ที่ช่วยให้การดำเนินงานเป็นไปอย่างมี    ประสิทธิภาพ

         2.  กระบวนการ  หมายถึง  วิธีการ  แนวโน้ม  กิจกรรม  กลวิธีหรือเทคนิคอันเป็นขั้นตอนที่ใช้ทำงานให้เกิดผลผลิต

         3.  ผลผลิต  หมายถึง  ผลสุดท้ายที่เกิดจากการปฏิบัติงานหรือโครงการต่าง ๆ

         4.  ผลกระทบ  หมายถึง  ผลต่อเนื่องที่เกิดขึ้นจากผลผลิต  หรือมีการนำผลผลิตไปใช้  แล้วได้ผลอื่นตามมา

 

ตัวอย่าง

         1.   ครูไม่จัดกิจกรรมการเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นศูนย์กลาง

         2.   นักเรียนไม่สามารถนำความรู้จากการเรียนไปใช้ในชีวิตประจำวันได้

         3.   นักเรียนขาดความรับผิดชอบในการทำงานที่ได้รับมอบหมาย

         4.   บรรยากาศทางวิชาการของโรงเรียนไม่เอื้อต่อการเรียน  การสอน

         5.   นักเรียนมีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนโดยเฉลี่ยทุกรายวิชาอยู่ในเกณฑ์ต่ำ

         6.   นักเรียนที่ติด 0  ร  มส แล้วไม่ติดตามแก้ไขผลการเรียนของตนเอง

         7.   ครู – อาจารย์ขาดขวัญกำลังใจและสอนนักเรียนไม่เต็มความสามารถ

         8.   ขาดนวัตกรรมหรือสื่อการเรียนการสอนในการพัฒนา  การสอนของครู

subscribe

กิจกรรม

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: